Putovanje dolinom vekova


Turistička organizacija Kraljeva

Planinarenje




Kraljevo je po površini jedna od najvećih lokalnih samouprava. Ima veoma raznovrstan reljef, od plodnih ravnica pored reka preko relativno niskih planina pa sve do najviših vrhova planina kopaoničkog i starovlaškog (golijskog) masiva.

Raznolikost i bogatstvo reljefa omogućava bavljenje planinarstvom. Planinarenje je jedno od najstarijih sportskih aktivnosti kojima se čovek bavi. U razvoju planinarstva u Srbiji, kraljevački planinari imaju značajno mesto.


Grad Kraljevo se oformio na mestu gde se Ibar, prolaskom kroz svoju klisuru, spaja sa Zapadnom Moravom, a Ibarska klisura se proširenjem od Žiče utapa u u plodnu Zapadno-moravsku kotlinu. Sa leve strane Ibra nalaze se planine iz grupe planina starovlaške visije, odnosno golijskog masiva: Radočelo, Čemerno, Troglav, delovi Jelice. Sa desne strane pružaju se planine kopaoničkog masiva: Željin, Studena planina, Stolovi i Goč. Sa severa su relativno niske i razruđene šumadijske planine: Kotlenik i Gledićke planine, idealne za rekreativno planinarenje i pešačenje, a koje međusobno razdvaja reka Gruža.Planinarstvo je veoma razvijeno u Kraljevu, gde postoji nekoliko društava čiji članovi, osim promocije sporta, zdravog načina života, prirodnih lepota kraljevačkog kraja, rekreacije i podizanja ekološke svesti, postižu i značajne vrhunske sportske rezultate.






Nekoliko stotina kraljevačkih planinara, članova više planinarskih društava i klubova, u toku godine učestvuje u mnogo republičkih, tradicionalnih , lokalnih i međunarodnih planinarskih akcija i ekspedicija i pređu više hiljada kilometara markiranih i obeleženih planinarskih i pešačkih staza. Osnovni cilj je da se što veći broj dece i mladih uključi u bavljenje planinarenjem, ali i da se ljudi svih starosnih dobi bave ovim rekreativnim aktivnostima koje promovišu kulturne i prirodne potencijale Kraljeva, promovišu zdrave stilove života i očuvanje prirode.


Naravno, osim planinarenja i pešačenja, promovišu se i druge discipline u okviru planinarskog sporta: visokogorstvo, alpinizam, planinsko trčanje, planinski orjentiring, planinski biciklizam, kanjoning, speleologija, sportsko penjanje na prirodnoj i veštačkoj steni, penjanje u ledu, i dr. Među kraljevačkim planinarima ima i onih sa zvanjem vrhunskih sportista, koji su učestvovali u ekspedicijama u penjanju na najviše vrhove Evrope i sveta. Planinarska društva u Kraljevu predano brinu o organizaciji manifestacija i planinarskih akcija, održavanju i poboljšavanju planinarske infrastrukture i o edukaciji svojih članova. Planinarsko smučarsko društvo „Gvozdac“ osnovano je daleke 1948. godine. Osnivači su i suorganizatori, zajedno sa Turističkom organizacijom Kraljeva, turističko-sportske manifestacije „Narcisu u pohode“ koja se održava već 63 godine , a ujedno je i republička akcija Planinarskog saveza Srbije.






Planinari iz čitave Srbije i inostranstva penju se na Stolove, gde se u maju prostiru nepregledna polja ovog divnog belog cveta. Staza dužine 21 kilometar počinje u selu Kamenica, ide na vrh Stolova Usovicu (1375 m) i završava se u selu Brezna, gde se nalazi i planinarski dom ovog društva „Zorica Gizdavić“.Najmasovniji klub je Planinarsko smučarski klub „Železničar“, osnovan 1976. godine. U poslednjoj deceniji ovaj klub postiže vrhunske rezultate i više puta je bio prvi na listi Planinarskog saveza Srbije po učešću i brojnosti na republičkim planinarskim akcijama. PSK „Železničar“ je organizator republičke akcije Rudno-Radočelo, koju posećuju planinari iz cele Srbije i regiona, a koja je deo „ Golijske transferzale“,

koja se pruža od manastira Žiča do Duge poljane na Pešterskoj visoravni, u dužini od 125 kilometara. Ima 5 etapa i prelazi se za 5 dana. Od Žiče preko Stolova ide do Magliča, zatim preko Čemerna i Radočela pa pored Studenice i Rudna, ide na Goliju i završava u Dugoj poljani.Osim ova dva društva postoje još i Planinarsko alpinistički klub „Kraljevo“ i Planinarsko smučarsko ekološki klub „Gvozdac Junior“ koji ima svoj planinarski dom „None“ u selu Gradi, na obroncima Stolova, a sat i nešto pešačenja od manastira Žiča.


Planinarska društva planiraju, projektuju, obeležavaju (markiraju) i održavaju više stotina kilometara planinskih i pešačkih staza. U svim društvima postoji dosta članova koji su na stručnim seminarima osposobljeni za ove delatnosti. Takođe, u Kraljevu deluje i desetak planinskih vodiča sa licencom dobijenom od Planinarskog saveza Srbije i koji se brinu o stručnom vođenju, bezbednosti i kompletnom užitku u čarima kraljevačkih planina , kako planinara iz Kraljeva, tako i iz cele Srbije i iz inostranstva , kojih je svake godine sve vise. Pored pomenute „Golijske transferzale“ treba pomenuti i ostale markirane staze koje se na kvalitetan način održavaju. To su „Žaračka transferzala“, staze zdravlja na Goču i iznad Mataruške Banje, obeležene staze na Gledićkim planinama, Troglavu, Čemernu, Radočelu, Studenoj planini, Stolovima i mnoge druge koje se, u ukupnoj dužini, mere stotinama kilometara, što planinarsku infrastrukturu Kraljeva čini izuzetnom i može da posluži za primer u našoj zemlji. U poslednje vreme razvijaju se i nove discipline planinarstva , pre svega planinski biciklizam, rafting, kanjoning i posebno sky running za šta, po oceni stručnjaka, postoji neverovatan potencijal.




Planinarenje sa svim svojim disciplinama se razvija sve više iz godine u godinu, i sve je veći broj planinara i zaljubljenika iz svih krajeva Srbije, Evrope i sveta koji dolaze u Kraljevo i okolinu i uživaju u čarima naše prirode



Turistička organizacija Kraljeva